Innovation readiness level vs technology readiness level: wat is het verschil?

TRL vertelt je of de technologie werkt. IRL vertelt je of het bedrijfsmodel werkt. MRL vertelt je of je het op schaal kunt produceren.

Alle drie zijn nuttig. Alle drie zijn frameworks op projectniveau. En geen van alle vertelt je of jouw organisatie daadwerkelijk klaar is om innovatie te ondersteunen. Dat is vaak de vraag die bepaalt of projecten met hoge scores de markt halen of gesneuveld worden door de organisatorische machinerie.

Dit artikel vergelijkt de drie belangrijkste readiness level frameworks voor industriële bedrijven, legt uit wanneer je welk gebruikt, en benoemt de vraag die alle drie onbeantwoord laten.

Technology Readiness Level (TRL): het origineel

NASA ontwikkelde TRL in de jaren zeventig om te standaardiseren hoe het bureau technologische volwassenheid beschreef voor zijn programma’s. De schaal loopt van 1 (basisprincipes waargenomen) tot 9 (daadwerkelijk systeem bewezen in operationele omgeving). Negen niveaus, één dimensie: technologie.

De EU nam TRL over als standaard voor Horizon Europe en aanverwante onderzoeksprogramma’s. Nederland volgde, en RVO gebruikt TRL nu om de subsidiabiliteit te bepalen voor een reeks Nederlandse en Europese innovatiesubsidies.

De negen TRL-niveaus:

TRL en Nederlandse subsidies: Je TRL kennen helpt om te bepalen welke subsidies van toepassing zijn. Een selectie van Nederlandse programma’s per TRL-bereik:

De meeste Nederlandse industriële bedrijven waarmee ik werk kennen TRL van subsidieaanvragen. Die bekendheid is nuttig. TRL geeft je een gestandaardiseerde woordenschat om te beschrijven waar je technologie staat, en subsidieprogrammamanagers begrijpen het meteen.

Wat TRL niet meet: TRL is uitsluitend een technologiebeoordeling. Over klanten, bedrijfsmodellen, teamcapaciteit, IP of financiering zegt het niets. In de oorspronkelijke defensie- en ruimtvaartcontext was dat acceptabel: overheidsprogramma’s regelden de financiering en definieerden de klant van tevoren. In commerciële innovatie vertelt TRL je of de technologie werkt, niet of iemand ervoor wil betalen of dat je team het naar de markt kan brengen.

Innovation Readiness Level (IRL): de meerdimensionale upgrade

Het IRL pakt de meest voor de hand liggende beperking van TRL aan: het voegt niet-technische dimensies toe.

Steve Blank introduceerde het Investment Readiness Level in 2013 en paste de TRL-logica aan voor bedrijfsmodelvalidatie. Waar TRL technologische volwassenheid bijhoudt, volgt Blank’s IRL of het bedrijfsmodel bewezen is. De basis: het Business Model Canvas als onderliggend framework en Customer Development als validatiemethode.

KTH Royal Institute of Technology ontwikkelde een bredere versie: zes dimensies, elk op een schaal van één tot negen. Het KTH IRL neemt TRL op als één dimensie en voegt er vijf aan toe.

Voor een volledige gids over de herkomst van IRL en hoe je het in de praktijk gebruikt, zie [Innovation readiness level: wat het is en hoe je het gebruikt](/innovation-readiness-level/).

De zes KTH-dimensies:

Elke dimensie loopt van 1 tot 9 met expliciete criteria per niveau. De IRL-aanpak identificeert welke dimensie de zwakste schakel is, want die is bijna altijd de beperkende factor voor de totale projectvoortgang.

Manufacturing Readiness Level (MRL): de productiedimensie

Voor industriële bedrijven is een derde framework relevant: de Manufacturing Readiness Level. Het Amerikaanse ministerie van Defensie ontwikkelde MRL om productiegereedheid bij te houden, los van technologische gereedheid.

MRL loopt van 1 tot 10 en beantwoordt één specifieke vraag: kun je dit produceren op de vereiste schaal, kwaliteit en kosten? Een product kan TRL 9 zijn (technologie volledig bewezen) terwijl het op MRL 4 of 5 staat (productie nog niet haalbaar). Die kloof komt veel voor in industriële innovatie en vertegenwoordigt een specifieke reeks uitdagingen: tooling, productieprocessen, toeleveringsketen, kwaliteitssystemen en kostenmodellering op schaal.

Voor bedrijven in de maakindustrie vult MRL een echte blinde vlek in zowel TRL als IRL. Een bewezen technologie en een gevalideerd bedrijfsmodel zijn geen garantie: je kunt alsnog 18 maanden productieopskalingswerk voor je hebben voordat je kunt leveren aan klanten. MRL maakt die productieuitdaging zichtbaar en meetbaar.

Vergelijking naast elkaar

De frameworks zijn complementair, niet concurrerend. TRL gaat over technologie. IRL gaat over meerdimensionale projectvolwassenheid. MRL gaat over productiegereedheid. Samen geven ze een rijk beeld van projectgereedheid van lab tot markt.

Het juiste framework kiezen voor jouw situatie

Gebruik TRL wanneer: je een Nederlandse of Europese subsidieaanvraag voorbereidt, je technologische volwassenheid beschrijft aan een technisch publiek, of je een snelle eendimensionale beoordeling wil van waar je technologieontwikkeling staat.

Gebruik IRL wanneer: je wil begrijpen waar een innovatieproject staat op alle dimensies die marktsucces bepalen, je wil vaststellen welke dimensie de bottleneck is, of je een portfolio van projecten beheert en een gemeenschappelijke taal nodig hebt voor het vergelijken van voortgang.

Gebruik MRL wanneer: je een industrieel bedrijf bent dat van prototype naar productie gaat, je je voorbereidt op een defensie- of luchtvaartprogramma, of je productiegereedheid wil bijhouden als een aparte uitdaging naast technologische gereedheid.

Gebruik alle drie wanneer: je een complex industrieel innovatieproject beheert van vroeg stadium onderzoek tot volledige productie-inzet. De overlap is beperkt: elk framework voegt iets toe dat de andere niet dekken.

Het gat dat alle drie laten

TRL, IRL en MRL hebben iets belangrijks gemeen: het zijn alle drie frameworks op projectniveau. Ze beoordelen de gereedheid van een specifiek innovatieproject. Of de organisatie die het project draagt klaar is om het door te zetten, zeggen ze niets over.

Dit gat zie ik regelmatig bij bedrijven in de maakindustrie. Een project bereikt TRL 7 of 8, met IRL-scores die er solide uitzien. De technologie werkt. Klanten hebben de behoefte gevalideerd. Het team is capabel. En dan wordt het project gestopt wanneer het leiderschap wisselt, het budget wordt herverdeeld bij tegenvallende kwartaalcijfers, of het innovatieteam geen toegang kan krijgen tot productieresources omdat de fabriek op volle capaciteit draait voor bestaande klantenorders.

Geen van die uitkomsten verschijnt op een TRL-, IRL- of MRL-beoordeling. Het zijn organisatorische mislukkingen, en ze vragen om een ander soort beoordeling.

De Innovation Readiness Assessment meet negen organisatorische dimensies: of leiderschap innovatie ondersteunt met strategische betrokkenheid, beschermde middelen en actieve portfoliogovernance; of de organisatorische inrichting innovatie legitimiteit geeft, toegang tot kernvaardigheden en passende prikkels; en of de innovatiepraktijk is gebouwd op de juiste tools, processen en vaardigheden. Dit zijn de randvoorwaarden die bepalen of projecten met hoge scores de markt halen of vastlopen in de organisatorische machinerie.

Beide typen beoordeling zijn nuttig. Een projectteam heeft IRL nodig om meerdimensionale voortgang bij te houden. Een organisatie heeft de organisatorische readiness assessment nodig om vast te stellen of de structurele randvoorwaarden voor innovatiesucces aanwezig zijn. Bij industriële B2B-bedrijven is het aanpakken van de organisatorische randvoorwaarden meestal wat de waarde ontsluit die frameworks op projectniveau kunnen meten maar niet kunnen creëren.

Frequently Asked Questions

Wat is het verschil tussen TRL en IRL?

TRL (Technology Readiness Level) meet of jouw technologie klaar is, op een schaal van één tot negen van basisonderzoek tot operationele inzet. IRL (Innovation Readiness Level) meet of jouw innovatieproject klaar is op meerdere dimensies: klantvalidatie, technologie, bedrijfsmodel, intellectueel eigendom, team en financiering. TRL is één dimensie binnen het KTH IRL-model. Een project kan tegelijkertijd TRL 8 zijn en IRL 2 op andere dimensies.

Is TRL verplicht voor Nederlandse innovatiesubsidies?

Ja, veel Nederlandse en Europese subsidies gebruiken TRL om te bepalen welke ontwikkelingsfasen in aanmerking komen. WBSO dekt TRL 1-5. Innovatiekrediet dekt TRL 3-9. Horizon Europe EIC Accelerator richt zich op TRL 6-9. DEI+ dekt TRL 6-8. Je TRL kennen helpt te bepalen welke subsidies van toepassing zijn en welk ontwikkelingsbewijs je aanvraag nodig heeft.

Wat is de manufacturing readiness level?

De Manufacturing Readiness Level (MRL) is een framework ontwikkeld door het Amerikaanse ministerie van Defensie dat productiegereedheid meet op een schaal van één tot tien. Het beantwoordt de vraag: kun je dit product produceren op de vereiste schaal en kwaliteit? Een product kan TRL 9 zijn (technologie bewezen) terwijl het nog op MRL 4 of 5 staat (productieprocessen nog niet haalbaar). Voor industriële bedrijven die van prototype naar productie gaan, maakt MRL een specifieke reeks uitdagingen zichtbaar die TRL en IRL negeren.

Kan een bedrijf hoog scoren op TRL maar laag op IRL?

Ja, en dit is een van de meest voorkomende mislukkingspatronen in ingenieursgedreven organisaties. Een project kan TRL 7 of 8 bereiken terwijl het op IRL 2 of 3 staat op de bedrijfsmodeldimensie (concept niet gevalideerd met betalende klanten) of IRL 1 of 2 op financiering (geen toegezegde investering). Die onevenwichtigheid betekent: de technologie is klaar, maar het project kan niet verder omdat de commerciële en financiële basis ontbreekt.

Meten TRL en IRL organisatorische readiness?

Nee. TRL, IRL en MRL zijn allemaal frameworks op projectniveau. Ze beoordelen de gereedheid van een specifiek innovatieproject. Geen van alle meet of de organisatie de leiderschapssteun, organisatorische inrichting en innovatiepraktijk heeft om innovatie te ondersteunen. Daarom worden projecten met hoge TRL-scores gestopt: niet omdat de technologie faalde, maar omdat de organisatorische omstandigheden faalden. Organisatorische innovatie readiness is een aparte beoordeling die andere vragen beantwoordt.